Бид өнгөрөгч 3-р сарын 21-нд Зориг сантай хамтран эмэгтэйчүүдийн манлайллын сэдвээр арга хэмжээ зохион байгуулж, “Би хэрхэн ажилладаг вэ?” ярилцлагадаа Mongol TV-ийн гүйцэтгэх захирал Ч.Номинг урьсан юм. Тэрээр Их Британи улсад эдийн засгийн чиглэлээр их сургууль төгсөж, Гацуурт ХХК болон Тэрэлж зочид буудлаас ажлын гараагаа эхэлсэн бөгөөд 2011 оноос Монгол ТВ-ийг үүсгэн байгуулж, гүйцэтгэх захирлаар нь ажиллах болсон юм. Богино хугацаанд Монголын телевизийн салбарт цахиур хагалж, шинэ өнгө төрх, өндөр стандартыг авчирсан түүнийг Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумаас өнгөрсөн жил Дэлхийн залуу манлайлагчаар (YGL) тодруулсан билээ. Ингээд Ч.Номин захирлын ажлын арга барилтай танилцъя.

Байршил: Улаанбаатар, Монгол
Одоо эрхэлж буй ажил, албан тушаал: Монгол ТВ-ийн гүйцэтгэх захирал, Тэрэлж зочид буудлын захирал, Монголын Хэвлэл Мэдээллийн Зөвлөлийн Удирдах Зөвлөлийн дарга
Хэрэглэдэг гар утас: iPhone 7
Хэрэглэдэг лаптоп: Macbook болон iMac
Сошиал хуудсууд: @NominChinbat (Твиттер)

ТАНЫ АЖЛЫН ХАМГИЙН ОНЦЛОХ АРГА БАРИЛ?

Аливаа ажил руу нэлээд дайчин яваад орчихдог талдаа хүн. Нөхөр маань намайг "асаасан танк" гээд шоолдог юм. Сэтгэлээсээ л бүх юмаа зориулж, төлөвлөгөөтэй бөгөөд шуурхай ажиллахыг эрмэлздэг. Ажилтнуудаа дуудаж таван минут ч юм уу хурдан хурдан уулзаад, богинохон хурал хийгээд явчихдаг.

ТА ХАМГИЙН ИХ АШИГЛАДАГ, АШИГЛАХ ДУРТАЙ АЖЛЫН ХЭРЭГСЭЛ, ПРОГРАМ, АППЛИКЭЙШНЭЭСЭЭ НЭРЛЭНЭ ҮҮ?

Гар утас, компьютерийн аль алинаас имэйл их бичдэг. Мэдээж оффисын програмууд ашиглана. Хийх ажлуудаа Wunderlist дээр тэмдэглэж, төслийн менежментийн Trello апп-ийг ашигладаг даа.

ТА АЖЛЫН ӨРӨӨ, АЖЛЫН ОРЧНОО ДҮРСЭЛНЭ ҮҮ?

ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?

Сайн төлөвлөх нь цаг хэмнэнэ. Мөн өглөө оройдоо юм хийнгээ подкаст сонсож мэдлэг мэдээлэл олж авахыг хичээдэг.

ТА ХИЙХ АЖЛЫН ЖАГСААЛТАА ЮУН ДЭЭР, ЯАЖ ХӨТӨЛДӨГ ВЭ?

Бүх л хийх зүйлсээ Wunderlist-д оруулчихдаг. Заримдаа орой ажлаа бодоод байвал энэ апп-даа хийх ажил болгон оруулж, тархинаасаа чөлөөлөхийг хичээдэг. Харин яг тухайн өдөр хийх зүйлсээ цаасан дээр гараараа бичдэг юм байна. Тэгээд ажил дуусмагц өнөө цаасаа урах их сайхан байдаг (инээв). Ер нь хувийн зохион байгуулалт сайтай байхыг маш чухалчилдаг хүн дээ.

ТА ЯМАР ЗҮЙЛСИЙГ ХИЙХДЭЭ ГАРГУУД ВЭ?

Нөхөр маань намайг төлөвлөхдөө сайн гэдэг. Ер нь юмыг сайн хийхийн тулд эхлээд тэр зүйлээ сайн ойлгох хэрэгтэй, хоёрдугаарт сайн төлөвлөх хэрэгтэй, гуравдугаарт түүнийгээ бусдадаа сайн ойлгуулж, харилцан ойлгох хэрэгтэй гэж боддог юм. Үнэхээр ч төлөвлөсөн ажил руугаа нарийн детальтайгаар орохдоо дажгүй сайн шүү.

Мөн юмыг чимэх чимхлүүр ажилд буюу аливаа зүйлийг гоё харагдуулах тал дээр өөрийгөө сайн гэж бодож байна. Их сониуч хүн болохоор энд тэнд явахдаа санаа авах зүйлсийг байнга эрэлхийлж явдаг. Нэг гоё гудамжны гэрэл таарвал хүртэл Монголдоо хийчих юм сан гэж боддог. Орчин цагт хүмүүс утсаа л их шагайдаг болж. Харин эргэн тойронд маань санаа авах зүйлс асар их байсаар л байдаг.

ТАНЫ ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?

Монгол ТВ-ийн ажил бүх л үзэгчдийн өмнө нээлттэй байдаг. Хийсэн ажлын маань үр дүн хурдан харагддаг. Хийсэн зүйлсээсээ сэтгэл ханамж авах, өөрийгөө хөгжүүлэх, бүтээлч сэтгэлгээгээ тэлэх гээд давуу талууд их бий. Нөгөө талаас өчүүхэн алдаа хийхэд тэр нь олны өмнө тэр дорхноо томорч харагддаг хариуцлагатай ажил. Манай телевизийнхэн 7 хоног 24 цагаар ажилладаг, өндөр ачаалалтай. Тийм ч болохоор 160 орчим ажилтны дийлэнх нь 35-аас доош насны залуучууд. Эрч хүчтэй залуусын хүчээр энэ их ажлыг нугалдаг. Мөн телевизийн ажил гэдэг удаан хугацаагаар төлөвлөж ажиллах, судалгаа их хийх шаардлагатай байдаг.


Тэрэлж зочид буудлын хувьд тусдаа менежменттэй, тогтсон үйлчлүүлэгчидтэй болохоор харьцангуй амар байдаг. Тансаг зэрэглэлийн зочид буудал болохоор мэдээж өндөр шаардлага тавьж ажилладаг. Ялгаагүй, төлөвлөлтөө нягт нямбай хийх хэрэгтэй байдаг. Миний хувьд зочид буудлаа зочны нүдээр харж, энийгээ ингэмээр байна, тэрийг тэгмээр байна гэж байнга зөвлөдөг.

ТА ЯГ ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРӨН АЖИЛЛАЖ БАЙНА ВЭ?

Олон төсөл дээр ажиллаж байна. Саяхан манай телевизийн санаачилсан, телевизийн салбарынхны форум 4 дэх жилдээ амжилттай зохион байгуулагдлаа. Контент үйлдвэрлэгчид, контент түгээгчид, бодлого боловсруулагчид зэрэг телевизийн салбарын бүх тоглогчдыг нэг дор цуглуулж, асуудал шийдлээ солилцож, салбарын чиг хандлагаа тодорхойлж явдаг энэ форум энэ жил “Тооноос чанарт” уриан дор явагдсан. Олон телевиз тус тусдаа төрөл бүрийн контент хийхийн оронд нийлээд чанартай том контентуудыг хийж байя гэсэн санаачилгыг гаргаж ярилцсан юм. Өнгөрсөн жилийн хувьд “Контентийн үнэлэмж” сэдвийн дор явагдаж, улмаар Монголын Оюуны Өмчийг Хамгаалах Нийгэмлэгийг үүсгэн байгуулж, хүн бүрийн бүтээсэн контентийг оюуны өмчөөр хамгаалах боломжийг бүрдүүлэхэд ахиц дэвшил гарган ажиллаж байна.

Мөн манай The VOICE шоуны продакшин эхэлсэн. Яагаад энэ шоуг хийе гэж зорьсон гэхээр, "Авьяаслаг Монголчууд” шоуны шалгаруулалтыг хийн Монгол даяар явж байхад нийт оролцогчдын 70-80 хувь нь дуу дуулах сонирхолтой хүмүүс байсан юм. Анхандаа бид дууны л контент хийх юм байна гэж ойлгож байсан ч сургалт аваад мэргэжлийн түвшний дуучдыг төрүүлэх шоу болохыг мэдэж авсан. Тийм ч учраас маш өндөр зэрэглэлийн шүүгч олох гэх мэт цөөнгүй сорилт тулгарч байна. Шоу маань ирэх жилийн эхээр дэлгэцээр гарах болов уу. "Авьяаслаг Монголчууд" шоуг хоёр жил дараалан зохион байгуулсан болохоор бас VOICE-ийг хийхэд арай дөхөм байна байх.

Мөн Come Dine With Me гэсэн шинэ төсөл эхлүүлэхээр өчигдөр сургалтад суулаа. Түүнчлэн манай телевиз өөрийн гэсэн кино продакшинтай болж байгаа. Дэлхийд 2000 ширхэг л байдаг өндөр зэрэглэлийн камерьтай болж, түүнийгээ ашиглаж байна. Томоохон студи барьж, кино үйлдвэрлэл явуулах төслийг бас эхлүүлээд байна.

Компани дотроо бүтэц, зохион байгуулалтаа эргэн харж, шинэчилж байна. Дижитал хэлтэс нэмж байгуулж байгаа.

ТА АЖИЛЛАЖ БАЙХ ҮЕДЭЭ ХӨГЖИМ СОНСДОГ УУ? ЯМАР ХӨГЖИМ ТАНЫГ ЭРЧ ХҮЧТЭЙ БОЛГОДОГ ВЭ?

Би тийм ч хөгжимлөг хүн биш ээ. Нэг их зорьж сонсоод байдаггүй. Жааз хөгжимд арай илүү дуртай байх. Арай түлхүү сонсох дуртай гэвэл Эд Шийрэн, Нора Жонс, Битлз зэрэг хамтлаг дуучдыг нэрлэж болно.

ТА ЯГ ОДОО ЯМАР НОМ/НИЙТЛЭЛ УНШИЖ БАЙНА ВЭ?

Онгоцонд явах, ажлаар ийш тийшээ явах үедээ ном уншина. Зарим орой уншина. Багадаа уран зохиолын ном, тэр дундаа гүнжтэй номууд их уншдаг байлаа. Английн хатан хаадын түүхийг бол сайн мэднэ шүү (инээв). Одоо бол голдуу өөрийгөө хөгжүүлэх, бизнесээ сайн авч явахад хэрэг болох номуудыг уншдаг болж. Хамгийн сүүлд уншсан гэвэл байгууллагын “од” ажилтнуудыг хэрхэн удирдах тухай Chasing Stars гэх ном байна. Манайх чинь телевиз болохоор “од” ажилтан цөөнгүй. Мөн хэлэлцээр үр дүнтэй хийх тухай Negotiation Genius, эмэгтэйчүүдийн тухай Girl Boss зэрэг номуудыг уншсан. Girl Boss бол их хөөрхөн ном байна лээ.

Байнга сөхөж хардаг ширээний ном гэвэл How to Win Friends and Influence People байна. Энэ номоос хүмүүстэй хэрхэн зөв зүйтэй харилцах тухай ихийг сурдаг. Хэвлэмлээр харахаас гадна энэ номыг сонсох дуртай.

Мөн ээжүүдэд The New Contented Little Baby Book хэмээх номыг санал болгоё. Хүүхдүүд орой эрт унтуулж, эрт босгох, тогтсон дэглэмээр хүмүүжүүлэх тухай ном юм л даа. Би хүүхдүүдээ багыг нь 19.30-20 цаг гээд, хоёр томыг нь 21.30 гээд унтуулчихдаг юм. Давуу тал ихтэй шүү.

ТА ИЛҮҮ НЭЭЛТТЭЙ ХҮН ҮҮ, ЭСВЭЛ ИЛҮҮ ДОТОГШОО ХҮН ҮҮ? ЭНЭ НЬ ТАНЫ АЖИЛД ЯАЖ НӨЛӨӨЛДӨГ ВЭ?

Би өөрийгөө нээлттэй хүн гэж боддог. Гэхдээ ойр дотно болсон хүмүүстээ л нээлттэй. Ажлынхан маань миний хоёр дахь гэр бүл учраас тэдэнтэйгээ илүү далангүй л харилцдаг.

ТА ХЭДЭЭС ХЭДЭН ЦАГИЙН ХООРОНД УНТДАГ ВЭ?

Шөнө 12-01 цагийн хооронд унтаад өглөө 6-8 цагийн хооронд босдог. Ер нь унтах дуртай. Эмэгтэй хүн хангалттай нойр авбал гоо сайханд ч хэрэгтэй, маргааш нь эрч хүч дүүрэн ажиллахад ч тустай.

ТАНЫГ АЖИЛЛААГҮЙ ҮЕД ТАНЬ ХААНААС ОЛЖ БОЛОХ ВЭ?

Ажиллаагүй үедээ ажилладаг (инээв). Оройн цагаар хүүхдүүдээ унтуулчихаад яах аргагүй ажлаа хийх өдрүүд бий. Өдрийн цагаар ажил дээр бужигнаад л өнгөрнө шүү дээ. Орой арай төвлөрч суух боломж олддог. Хүүхдүүдээ эрт унтуулах нь оройдоо нөхөртөө эрхлэх, хамтдаа кино үзэж хундага дарс тулгах, заримдаа найз нөхөдтэйгээ уулзах боломжийг олгодог. Найзуудтайгаа уулзаж суух дуртай.

Фитнесст уг нь явдаг ч сүүлийн үед бол үнэндээ явж чадаагүй. Фитнесст заавал явах хэрэгтэй гэж боддог.

ТА ХЭНЭЭС, ЮУНААС УРАМ ЗОРИГ, ЭРЧ ХҮЧ АВДАГ ВЭ?

Би залуучуудыг ажилд авахдаа “Чи юу хиймээр байна?” гэж асуудаг юм. Яагаад гэвэл хүн дуртай ажлаа хийвэл түүнээсээ эрч хүч авдаг. Би дуртай ажлаа хийдэг учраас ядардаггүй байх. Ажлаасаа ихээхэн сэтгэл ханамж авдаг.

Тэгээд мэдээж гэр бүлийнхэн бол хамгийн чухал. Нөхөр маань миний хамгийн сайн дотны зөвлөх. Түүнээсээ байнга л урам зориг авч байдаг. Аав маань бизнесийн тал, ээж маань ахуй амьдралын тал дээр үнэтэй зөвлөгөөнүүдийг өгдөг.

Мөн адилхан бизнес хийж яваа, бие биеэ хурцалж зоригжуулдаг найз охидоосоо их эрч хүч авдаг. Үлгэр дууриал авдаг эмэгтэй лидер гэвэл, дөнгөж зах зээл үүсээд байх үед, эрчүүд давамгайлсан бизнесийн салбарт цоройж гарч ирсэн Петровисийн Оюунгэрэл эгчийг хэлнэ. Ардын Ганхуягаас бас нийгэмдээ идэвхтэй амьдрахын үлгэр жишээг олж хардаг.

ТАНЫ АМЬДРАЛДАА АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ЮУ ВЭ?

Хүн ер нь хүмүүсийн хэлсэн зүйлд авах гээхийн ухаанаар хандаж, ярьсан зүйлсийг нь шингээх чадвартай байх хэрэгтэй гэж боддог. Манай телевизийн нэвтрүүлгийн албаны дэд захирал хүний залуустаа байнга хэлдэг нэг үгийг энд дурдмаар байна. “Хийж байгаа ажилдаа хоёргүй сэтгэлээр хандаж, зэмлэл магтаал хоёрыг зэрэг дааж яваарай" гэж тэр хүн хэлдэг юм. Миний хувьд үнэндээ голдуу л зэмлэл хүртээх болж таардаг тул эндээс ажилтнуудаа магтаж урамшуулж байхын чухлыг ойлгодог. Хийж байгаа ажилдаа сэтгэлээсээ хандаж, хандлагаа зөв байлгах нь мэдээж чухал.

Мөн аавын минь надад захиж хэлсэн нэг үг байдаг юм. “Миний охин, өөрт чинь байсан юм байхгүй болчихоор байлгахын төлөө битгий хэтэрхий их тэмцээрэй” гэж хэлж байсан. Тухайн үед аав яасан сонин юм ярьдаг юм бэ гэж бодоод л өнгөрсөн. Хожим бодох нь ээ, би энийг заавал хийх ёстой, дуусгах ёстой, энийг авах хэрэгтэй гэдэг зантай охиндоо л тусгайлан хэлсэн захиас байсан юм билээ. Өөрөөр хэлбэл, аливаад тайван, уужуу хандаж байгаарай гэж аав минь надад захьсан байсан.

ЗАЛУУ МЭРГЭЖИЛТНҮҮДЭД ХАНДАН ХАМГИЙН ЧУХАЛ НЭГ ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГӨӨЧ ГЭВЭЛ ЮУ ГЭЖ ХЭЛЭХ ВЭ?

Юуны өмнө би өөрөө залуу хүн, баруунд очвол бүр ч залуу хүн гэдгээ тодотгомоор байна (инээв). Хамт ажилладаг залуусаасаа анзаарахад, гурван зүйлийг хэлж болмоор байна. Нэгдүгээрт, өөрийгөө олж таниад дуртай ажлаа олж хийх. Би нөхөртэйгээ Тэрэлж зочид буудлыг ажиллуулаад, санхүүгийн хувьд боломжийн, сэтгэл амар сайхан л амьдарч байсан. Гэвч нэг л юм дутагдаад байв. Тэгээд нэг өдөр телевиз үзэж суухад би ер нь энэ салбарт ажиллаад үзвэл яасан юм бэ гэж бодогдсон. Би өөрөө арга хэмжээ зохион байгуулах дуртай, бас Англид багаасаа л телевизийн маш чанартай сайн контентуудыг үзэж өссөн хүн. Ингээд ТВ-ийн ажил хийгээд эхэлтэл надад үнэхээр их таалагдсан. Миний л хийх ёстой ажил болохыг ойлгож, улам эрч хүчтэйгээр ажиллаж эхэлсэн дээ.

Хоёрдугаарт, залуусыг том зорилготой байгаасай гэж хүсдэг. Том зорилготой бол өдөр тутмын аар саар ажилдаа автаад байхгүй. Баргийн бэрхшээлийг ажрахаа больдог. Би анх Монгол яагаад Английн ядаж аравны нэгтэй тэнцэх хэмжээний контентийг хийж болдоггүй юм бэ, би нэг л том нэвтрүүлэг хийе гэсэн том зорилгыг тавьсан. Тухайн үедээ үнэхээр том зорилго байлаа.

Гуравдугаарт хэлэх зүйл маань магадгүй илүү эмэгтэй хүнтэй холбоотой байх. Эмэгтэйчүүд гэртээ байхаараа ажлаа сайн хийхгүй байна гэж өөрийгөө зэмлээд, ажил дээрээ сайн ажиллая гэхээр үр хүүхэд, нөхрөө сайн халамжилсангүй гэх мэтээр, өөртөө байнга сэтгэлийн дарамт хураадаг. Маргаашийн ажлаа бодон бодон хүүхүүдтэйгээ цагийг өнгөрөөхөөр тэр нь чанартай ч цаг болж чаддагүй. Энэ асуудлаас болж ар гэртээ ч, ажилдаа ч аль алинд нь анхаарлаа төвлөрүүлж чаддаггүй. Тийм болохоор би тухайн байгаа газраа байсан шиг байя гэж боддог болсон. Өнөөдөр орой энд ярилцлага хийвэл үүндээ л хамаг анхаарлаа төвлөрүүлье. Зөндөө л асуудал байгаа, тэрийгээ тухайн үедээ мартъя. Ийм хандлагатай болохоор амьдралдаа илүү сэтгэл хангалуун болдог юм билээ. Тэгэхээр би залууст байгаа газраа байсан шиг байгаарай л гэж зөвлөе. Мөн аливаад зарцуулах цаг хэр уртдаа биш, хэр чанартай вэ гэдэгтээ шүү гэж хэлье.

ТА ЭНЭ БУЛАНД ХЭНИЙГ САНАЛ БОЛГОЖ, АЖЛЫН АРГА БАРИЛТАЙ НЬ ТАНИЛЦМААР БАЙНА ВЭ?

Бизнес эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл болгож найз МАК-ийн гүйцэтгэх захирал Н.Цэлмүүнийг санал болгож байна. Монголын топ компаниудын нэгийг удирдаж яваа, юмыг том зургаар нь харахдаа сайн бүсгүй. Мөн Премьер Тайлорыг үүсгэн байгуулагч Зориг гэх залуу их сонирхолтой санагдсан шүү. Хийж байгаа ажилдаа үнэхээр дуртай залуу байна лээ.